โรคหัวใจในเด็ก
Friday, March 28th, 2008 | Author: susheewa
โรคหัวใจในเด็กสามารถแบ่งออกเป็นสองชนิดใหญ่ๆ

1)โรคหัวใจพิการแต่กำเนิด(Congenital heart disease) เป็นโรคหัวใจที่พบบ่อยที่สุดในวัยทารกและวัยเด็ก เป็นโรคที่เกิดจากความผิดปกติของการพัฒนาโครงสร้างของหัวใจและหลอดเลือดใหญ่ของทารกในครรภ์ เป็นผลให้หน้าที่ของหัวใจผิดปกติจึงไม่สามารถสูบฉีดโลหิตเพื่อไปเลี้ยงส่วนต่างๆของร่างกายได้อย่างเพียงพอ ทำให้ร่างกายขาดออกซิเจนเรื้อรัง
โรคหัวใจพิการแต่กำเนิด (Congenital Heart Disease) แบ่งออกเป็น 5 ชนิด ที่พบบ่อยคือ Ventricular septal defect , Tetralogy of Fallot , Patent ductus Arteriosus ,Atrial Septal Defect และ Pulmonary stenosis ซึ่งอาจแบ่งออกเป็น 2 ชนิดใหญ่คือ
1.1 กลุ่มที่ไม่มีอาการเขียว ( Acyanotic ) คือกลุ่มที่มีการลัดวงจรของเลือดจากซ้ายไปขวา Left to right shunt เช่น Ventricular septal defect ( VSD) , Atrial Septal Defect ( ASD) รหือกลุ่มที่มีการตีบแคบ stenosis lesion เช่น Pulmonary stenosis 1.2 กลุ่มที่มีอาการเขียว (cyanotic )แบ่งตามเลือดที่ไปเลี้ยงปอด เช่น มีเลือดไปเลี้ยงปอดน้อย จาก ภาวะ Tetralogy of Fallot ( TOF), Pulmonary stenosis และ เลือดไปเลี้ยงที่ปอดมากเกินไปเช่น Transposition of great arteries ( TGA) Anomalous pulmonary venous connection ( TAPVC) 2. โรคหัวใจที่เกิดขึ้นภายหลัง (Acquire Heart Disease) เช่นกลุ่มอาการโรคหัวใจที่เกิดขึ้นภายหลังได้แก่ การติดเชื้อที่เยื่อบุหัวใจ โรคของกล้ามเนื้อหัวใจ โรคหัวใจจากเหน็บชา โรคหัวใจรูมาติก โรคลิ้นหัวใจรั่ว หัวใจวาย เป็นต้น
ภาวะหัวใจวายชนิดเลือดคั่ง ( Congestive Heart Failure )
คือกลุ่มอาการที่เกิดจากหัวใจไม่สามารถสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงร่างกายได้เพียงพอตามความต้องการ สาเหตุ ในทารกและเด็ก newborn มักเกิดจากภาวะที่มีหัวใจพิการแต่กำเนิด ในเด็กโตมักเกิดได้จากโรคหัวใจที่เกิดภายหลัง หรือมีภาวะ Volume load อาการแสดง ในทารกจะพบว่าใช้เวลาในการดูดนมนาน ร่วมกับมีอาการหอบ มีเหงื่ออกมาก เลี้ยงไม่โต หัวใจเต้นเร็วมากกว่า 160 ครั้งต่อนาที ในทารกแรกเกิด และ มากกว่า 120 ครั้งต่อนาทีในทารก newborn พบร่วมกับมีภาวะหายใจลำบาก อาจพบตับโต ในเด็กโต มีหายใจเร็ว หอบเหนื่อย มีภาวะ Orthopnea ตับโต หัวใจโต การรักษา พักบนเตียง งดอาหารเค็มจัดเพื่อลดการคั่งของโซเดียมในร่างกาย งดการออกกำลังกายหนัก ไม่จำเป็นต้องให้ยาขับปัสสาวะในรายที่ไม่บวมมาก อาจให้ยาพวก digitalis เพื่อเพิ่มการบีบตัวของหัวใจ
Pulmonary Edema
คือภาวะที่มีสารน้ำรั่วจากหลอดเลือดฝอยเข้ามาในปอด intestinal space จำนวนมาก เกินความสามารถของ Lymphatic system ที่จะกำจัดออก การดูแลรักษา -ให้ออกซิเจน -จัดท่านอนหัวสูง และห้อยเท้าลง เพื่อให้เลือดดำไหลกลับสู่หัวใจปริมาณลดลง -ให้ยาขับปัสสาวะ และยาตัวอื่น -Supportive
Atrioventricular canal defect
เกิดจากความผิดปกติของ endocardial cushion ซึ่งในภาวะปกติจะพัฒนาไปเป็น 1. ส่วนล่างของ ผนัง atrium ไปปิด Foramen primum 2. ส่วนต้นของ Ventricular septum 3. Septal leaflet ของลิ้นไตรคัสปิด 4. Anterior leaflet ของลิ้น Mitral อาการแสดง มักพบร่วมกับ เด็กที่มีภาวะ Down syndrome อาการแสดงคือมีภาวะหัวใจวายได้บ่อยภายในอายุ 2 เดือน
Ventricular septal defect
คือภาวะบกพร่องแต่กำเนิดที่ผนังกั้นระหว่าง Ventricle เป็นโรคหัวใจพิการแต่กำเนิดที่พบบ่อยที่สุดในเด็ก แบ่งออกเป็น 4 ชนิดย่อยๆคือ 1. ชนิดใต้ลิ้น Pulmonary 2. พบบ่อยที่สุดคือบริเวณ membranous septum 3. Inlet หรือ AV ?canal 4. ชนิด Muscular มีความผิดปกติที่บริเวณผนังกั้นส่วนที่เป็น กล้ามเนื้อ ถ้าแบ่งตามขนาดอาจแบ่งเป็น ขนาดเล็ก กลาง ใหญ่ อาการและอาการแสดง ขึ้นอยู่กับปริมาณของเลือดที่ลัดวงจร ถ้ารุขนาดเล็กไม่แสดงอาการมาก รุขนาดปานกลางเด็กจะมีอาการเหนื่อยง่าย ตัวเล็ก และติเชื้อทางเดินหายใจได้บ่อย ถ้ารูขนาดใหญ่อาจพบเขียวได้เล็กน้อยเวลาร้อง หัวใจโต อาจแสดงภาวะหัวใจวาย
การรักษา รูอาจจะเล็กลงเมื่อเด็กโตขึ้น ถ้าไม่มีภาวะแทรกซ้อนเสียก่อน เช่นถ้ารูขนาดใหญ่โอกาสเกิดหัวใจวายได้ง่าย การรักษาขณะที่รอผ่าตัด ก็ให้ยาขับปัสสาวะ ยาขยายหลอดเลือด เพื่อช่วยพยุงอาการหัวใจวายให้ดีขึ้น
Patent Ductus arteriosus ( PDA)
Ductus arteriosus คือหลอดเลือดแดงที่เชื่อมระหว่างส่วนต้นของ Ascending aorta กับส่วนต้นของหลอดเลือดแดง Pulmonary เป็นทางนำเลือดแดงจาก Pulmonary ไปสู่ Ascending aorta เมื่อทารกคลอด Ductus arteriosus จะปิดภายใน 20 ชม. แต่ในทางกายวิภาคจริงๆ ใช้เวลาถึง 2-8 สัปดาห์ ในคนที่ไม่ปิดเลือดแดงจาก Aorta ก็จะไหลเข้าสู่ เลือดแดงในPulmonary ได้ เรียกว่า PDA ซึ่งเลือดจะไหลมากน้อยขึ้นอยู่กับขนาดของรูรั่ว อาการแสดง ขึ้นอยู่กับขนาดของรูรั่วเช่นเดียวกับ VSD พบหัวใจวาย เหนื่อยหอบได้สูงในเด็กที่มีรูรั่วขนาดใหญ่ อาจมีเขียวเล็กน้อย เป็น Left to right shunt
Coarchtation of Aorta
เกิดจากการหนาตัวเป็นขอบชั้น media ของ aorta อาการแสดง พบภาวะหัวใจวายได้
Tetralogy of Fallot
คือการที่ตำแหน่งของ Infundibular septum อยู่ผิดที่ มีผลทำให้ Infundibular ของ ventricle ตีบแคบ Aorta มีขนาดใหญ่ขึ้น เป็นโรคหัวใจแต่กำเนิดชนิดเขียวในเด็กที่พบบ่อยที่สุด เนื่องจากมีการอุดกั้นที่ ventricle ขวาจาก Pulmonary stenosis ร่วมกับมี VSD ดังนั้นจะมีเลือดลัดจากวงจร ขวาไปซ้าย Right to Left shunt อาการแสดง ผู้ป่วยจะพบว่ามีอาการเหนื่อยง่ายเมื่อเดิน เขียวเวลาออกแรง เวลาเหนือ่ยจะนั่งยองๆ ( Squatting) อาจจะมีกลุ่มอาการ hypoxic spell กล่าวคือเขียวมากขึ้นเป็นพักๆ หายใจหอบลึก ถ้าเป็นมากหมดสติและ ชักได้
Tricuspid atresia
เป็นภาวะที่มีการตีบตัน ของลิ้น Tricuspid ทำให้ไม่มีช่องต่อระหว่าง เอเตรียมขวาและเวนตริเคิลขวา แต่จะมีทางเชื่อมต่อระหว่างเอเตรียมขวาและเอเตรียมซ้าย ซึ่งจะเป็น Foramen Ovale ดังนั้น Atrium ซ้ายจะมีขนาดใหญ่กว่าปกติ เนื่องจากต้องรับเลือดทั้ง Atrium ขวา และซ้าย อาการแสดง เขียวภายในอายุ 1 เดือน เมื่อมีอายุมากขึ้นจะมีอาการของ hypoxic spell การดูแลรักษา ประคับประคองเพื่อรอผ่าตัด
การติดเชื้อที่เยื่อบุหัวใจ พบได้น้อยในเด็ก อาการแสดงคือ เด็กจะมีประวัติเหนื่อยง่าย
References http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/congenitalheartdefects.html http://tchin.org/
Category: Pediatric | One Comment





